اين مقاله قوچاني از خيلي نظرها مقاله جالب و قابل تأمليه. اگر واقعا کروبي منظورش از تاسيس حزب اعتماد ملي و روزنامه همين چيزهايي بوده که قوچاني اشاره ميکنه، واقعا حرکت مهمي انجام شده.
مقاله قوچاني مساله انتخابات و وضعيت حزبي اصلاح طلبان رو از ديد ساختاري و فرماليستي بررسي کرده که در جاي خودش جالبه و به نوعي نشان از نقد اصلاح طلبان از خود داره.
اين مقاله تا جايي که راجع به اصرار کروبي بر تاسيس حزب و روزنامه جدا و نقد اون بر روش اصلاح طلبان از جمله « تحميل يك زاويه نگاه خاص» به همه گروهها و احزاب اصلاح طلب حرف ميزنه جالب و قابل توجهه.
اما اولين اشتباه بزرگ قوچاني از اينجا شروع ميشه :
« شكست اصلاحطلبان از روزي شروع شد كه چهار گرايش مشاركت، كارگزاران، همبستگي و ملي - مذهبي در انتخابات دوره دوم شوراهاي شهر هر يك فهرست جداگانهاي منتشر كردند و آنگاه همين تجربه تلخ را در مجلس هفتم و رياستجمهوري نهم تكرار كردند.
جدا شدن راه اصلاحطلبان به مخالفان آنان اين امكان را داد كه به درون اين ساخت قدرت يكپارچه اصلاحطلبانه رخنه كردند...»
و در جاي ديگه مقاله عنوان ميکنه که :
«ديروز رسما عقد اخوت اصلاحطلبان با حفظ هويتهاي مستقل 5 فراكسيون اصلي: 1- حزب اعتماد ملي 2- حزب كارگزاران سازندگي 3- حزب مشاركت ايران اسلامي 4- سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي و 5- مجمع روحانيون مبارز دوباره خوانده شد. ...
. ولي نتيجه عملي ائتلاف بازيابي گوهر گمشده اتحاد بود كه دقيقا چهار سال قبل(1381) در دومين دوره انتخابات شوراها گسسته شد.»
به نظر من يک تضاد بزرگ در اين ميان وجود داره. اونجايي که از قول کروبي به درستي اشاره ميشه که « تحميل يك زاويه نگاه خاص» به همه گروههاي اصلاح طلب کار اشتباهي بوده، حرف کاملا درستي عنوان ميشه.
اگه نگاهي به ليست به اصطلاح عقد اخوت!!! اصلاح طلبان بندازيم توش از چپ هاي ايدئولوژيست و راديکالي مثل سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي تا تکنوکراتهاي عملگرايي مثل کارگزاران سازندگي وجود داره. که اين مساله کاملا در تضاد با تحميل نکردن يک زاويه نگاه خاص و تعدد مراكز تحليله.
اينجا اصلاح طلبان دارن دقيقا همون کاري رو ميکنن که در زمان مجلس قبلي کردن. اصرار بر همگرا کردن نيروهايي که جهتهاي حرکت متفاوتي دارند.
اينکه احزاب مختلف براي رسيدن به قدرت باهم اعتلاف کنند در دنيا چيز عجيبي نيست. مثلا خيلي وقتها سوسياليستها با سبزها اعتلاف ميکنند. يا مثلا اعتماد ملي ميتونه به صورت جدا با کارگزاران اعتلاف کنه و يا اصولا جهت حرکتش رو بر مبناي اعتلاف با حزب مشارکت قرار بده. اما کنار هم قرار دادن اين پنج حزب نشون دهنده اين ميتونه باشه که في الواقع اين حزبها هنوز گفتمان مشخص و يک ديدگاه سياسي خاصي براي احزابشون ندارن.
اما به نظر من بزرگترين اشکال اين مقاله اينه که دليل شکست اصلاح طلبا رو جدايي گرايشهاي مختلف و رخنه کردن مخالفان به درون اين ساخت قدرت يكپارچه اصلاحطلبانه ميدونه. تا وقتي که اصلاح طلبا سعي کنند که مبناي تفکر خودشون رو شتر گاو پلنگي بدونن اين جداييها ادامه خواهد داشت و اين پيمان اخوتها! همچنان از هم خواهد گسيخت. ( استفاده از اين اصطلاح در قرن بيست و يکم و دوران علمي شدن علوم سياسي اونهم از زبان شخصي مثل قوچاني واقعا تاسف باره)
گرچه برخي از دلايل عنوان شده ميتونه جزو دلايل شکست اصلاح طلبان باشه اما تحليلهايي اينچنيني به راحتي يکي از مهمترين ذينفعان رو که مردم هستند در تحليلهاش دخيل نميکنه. بزرگترين دليل اصلي شکست اصلاح طلبان نداشتن شناخت درست از ساختار جامعه ايران و اصرار بر تحميل نظراتشون بر همين مردم بوده. اصلاح طلبان خيلي محکم براي خودشون جايگاه و وزن مرجعيت قائلند و فکر ميکنند به اين دليل هر ديدگاهي دارند-حتي اگر درست- مردم هم دقيقا مثل اونا فکر ميکنند. به نظر من گوهر گمشده اصلاح طلبها شناخت بهتر مردم و تبيين محکمترو شفاف تئوريهاشونه(حتي اگه باعث بشه فقط ۳ مليون راي بيارن).
متاسفانه اصلاح طلبا هنوز نفهميدن که در دوم خرداد بغير از اون ۳ ميليون نفري که تو انتخابات قبلي به معين راي دادن و اون ۲و۳ میليون نفري که به معين راي ندادن و در انتخابات شرکت نکردند، اون ۲۰ و خورده اي ميليون نفر يا به سيد بودن محمد خاتمي و يا به خاطر عداوت با ناطق راي دادن تا تئوريهاي به اصطلاح اصلاح طلبانش.
در آخر ميخوام بدونم، اين پيمان اخوت با پيمان اخوت قبلي اصلاح طلبان در دوم خرداد و مجلس قبلي که اونها رو به اينجا رسوند چه فرقي داره؟