انتخاب انسانی

تفسير مدرن از شعر مولوي که ميگه :
اي برادر تو همه انديشه اي    مابقي خود استخوان و ريشه اي
اينه که:
اگه سهم هر کشور در دنياي فعلي رو نسبت به مجموع مغزها و انديشه هاي موجود اون کشور و مغزهاي بلقوه اي که به شدت پتانسيل پيوستن به اون کشور رو دارند در نظر بگيريم اونموقع شايد بتونيم منطقي تر و عادلانه تر نسبت به سهم کشورها از دنيا حرف بزنيم.

يادمه زمانيکه هند بودم وقتی با مردم هند چه تحصيل کرده و چه مردم عامی راجع به زمان حکومت انگليسيها در هند صحبت مي‌کردم وخوب انتظار داشتم که حرفم رو تاييد کنند و کلی از انگليس بد بگن جوابهای متفاوتی دريافت می‌کردم. مثلا خيلی ها انگليسيها رو هم جز يکی از حکامان هند می دونستند که يه دوره‌ای اومدند و يه خدماتی هم انجام دادند و بعدم دورشون تموم شد و رفتند. حتی خيليها به خاطر خدمات انگليسيها به هند مثل : تدوين قوانين تجارت، کار، قضايي و ... و يا ايجاد راه آهن، دانشگاه، صنايع سنگين و خيلی چيزای ديگه از اونها تعريف هم می‌کردند. خوب درمقابل خيلی ها هم بودن که انگليس رو شر مطلق ميدونستند. اين مساله باعث شد تا من تو اين زمينه تحقيق بيشتری بکنم و نهايتا نوشته زير رو يکسال پيش نوشتم :

***
در حال حاظر فکر ميکنم لغت استعمار يکي ديگه از اون الفاظيه که به شدت مورد استفاده ابزاريه برخی دولتهای جهان سوم قرار گرفته. باور کنيد اگر انگليسيها هند رو به قول ما استعمار نميکردند هنديها هنوز تو خونه هاشون غذا رو با هيزم گرم ميکردن و به مغزشون هم خطور نميکرد که حتي برق چيه، چه برسه به IT. اگر انگليسيهاي پدر سوخته نفت رو تو ايران کشف نميکردن هنوز اون يک مايع بدبوي سياه و بي مصرف براي ما باقي ميموند. براي اينکه از اون ور پشت بوم نيفتم بهتره بگم حداقل راجع به لغت استعمار بايد خيلي خيلي بيشتر فکر کرد و تحقيق کرد و تاثير کشورهاي - به قول کتاباي تاريخ درسي ما- استعمارگر بر مستعمره هاشون خيلي با اون چيزي که به ما گفته شده و راجع بهش حرف زده ميشه فرق داشته و داره.
***
اما چرا الان دارم عنوانش می‌کنم :
مجله اکونوميست مقاله ای داره راجع به تاثير امپرياليسم بر کشورهای مستعمره. در اون اشاره ميکنه به سخنرانی دکتر مانموهان سينگ، نخست وزير فعلی هند - که به معماراصلاحات اقتصادی در هند هم معروفه - در دانشگاه آکسفورد . دکتر سينگ در بخشی از سخنرانيش اشاره می‌کنه به برخی از تاثيرات مثبت استعمار انگليس در زمانی که به هند حکمرانی می کرده.

البته در تاثيرات منفی که استعمار در کشورهای جهان سوم داشته بحث زياد شده. اکونوميست هم در ادامه مقاله اين مساله رو تحليل ميکنه و به چالش می‌کشه اما سخنرانی دکتر سينگ ديد جديدی به ما ميده تا راجع به مفاهيمی که برای ما تبديل به کليشه شده و بدون تحقيق تکرارشون می‌کنيم کمی بيشتر تحقيق کنيم.

اما اصولا چرا اين مساله رو من مطرح کردم. برای اينکه می‌بينم خيلی وقتا حتی روشنفکرای ما زمانيکه به دلايل عقب موندگی ما اشاره ميکنند تاکيد بيش از حدی به تاثير کشورهای خارجی ميکنند که اين مساله خيلی وقتا باعث ميشه تا ما از دلايل اصلی ديگه دور بشيم.
من تاثير منفی کشورهای خارجی رو در عقب مونده نگه داشتن کشور ما در گذشته ها کتمان نميکنم اما واقعيت اينه که کلی دلايل ديگه هم باعث عدم پيشرفت ما بوده که بعضی هاش خيلی از استعمار مهمتره. بهتره وقتی قلبمون درد ميکنه قرص سرما خوردگی نخوريم. اينجوری احتمال بهبودمون خيلی بيشتره.

برخی از اين دلايل رو آقای علی رضا قلی در دو کتاب خودش عنوان کرده.

جامعه شناسی نخبه کشی

جامعه شناسی خودکامگی

در قانون اساسي اروپاي مشترک با 470 ميليون نفر جمعيت و 25 کشور مفهومي مشابه رياست جمهوري اروپا و وزير امور خارجه اروپا پيش بيني شده. اروپاي مشترک در کاملترين حالتش ميشه ايالات  متحده  اروپا!...

تاحالا به اين فکر کرديد که موبايل شما از چي ساخته شده؟
منظورم اينه که چه مواد و عناصري در ساخت قطعات موبايل استفاده شده؟ و اين مواد از چه کشورهايي تامين ميشه؟

خوب. بروبچه هاي سايت Wierd News يک موبايل سوني اريکسون W300 رو کالبد شکافي کردن و نتايج جالبي گرفتن:
صفحه نمايش(LCD): شن سيليس(شيشه)، اکسيد قلع(الکترودها)
پلاستيک ( پوشش محافظ) و ...
ميکرو چيپها : سيليکون، مس، الومينيوم، طلا، قلع، نيکل و پلاستيک.
دوربين و لنز:سيليکون، مس، نيکل، طلا و پلاستيک.
باطري :ليتيوم، پلاستيک، مس، نيکل، قلع، طلا و سيليکون.
[...]
اما عرضه کننده هاي اصلي اين مواد خام چه کشورهايي هستند؟
‍چين: آلومينيوم، گاليوم، اينديوم، سيليکون، قلع، ...
استراليا: آلومينيوم، طلا، ليتيوم،...
آمريکا: مس، شن سيليس، طلا، نفت
[...]
روسيه، کانادا، شيلي، آلمان، هند، اندونزي،ژاپن، پرو، برزيل، مالزي،مکزيک، نروژ، عربستان سعودي،اسلووني و آفريقاي جنوبي هم جزو فراهم اورندگان مواد اوليه هستند.

تازه اينها مواد اوليه است. يعني اينکه براي توليد يک گوشي تلفن همراه، از همه اين کشورها مواد اوليه خريداري ميشه بعد به کشورهاي ديگه اي ميره و قطعات اصلي ساخته ميشه، بعد اين قطعات دوباره به کشورهاي ديگه ميره تبديل به کيت هاي آماده ميشه، تو کشورهاي ديگه اين کيتها سرهم ميشه، بسته بندي ميشه و نهايتا در سرتاسر دنيا فروش ميره.
متن کامل اين خبر رو اينجا ميتونيد بخونيد.
http://www.wired.com/news/wiredmag/0,72287-0.html?tw=wn_index_31

اگه کسي دنبال معني جهاني شدن ميگرده اينجا يه مثال خيلي خوب ميتونيد پيدا کنيد .
حالا شما فکر ميکنيد توي دنيايي به اين پيوستگي، ژئو پولتيک هنوز هم اون اهميت سابقش رو داره؟
مساله اينجاست که کافيه فقط تويکي از اين کشورها جنگ بشه يا وضعيت اقتصادي به هم بريزه. مثلا اگه تو پرو جنگ داخلي در بگيره، روي فروش گوشي هاي سوني اريکسون در نيويورک، تهران، و يا شهر خيلي کوچيکي در هندوستان تاثير منفي ميزاره.
يعني اين شرکتهاي چند مليتي علاقه‌اي به اينکه تو دنيا جنگ يا عدم تعادل اقتصادي باشه ندارن و همه تلاششون رو ميکنن که وضعيت دنيا تو يه حالت متعادلي باشه.
اگه با اين ديد به قضايا نگاه کنيم شايد درک بهتري از سياست در قرن بيست و يکم پيدا کنيم.

---
چنتا منبع خوب راجع به جهاني سازي يا به قول سلمان جهاني شدن:

جهاني شدن چيست؟

تاريخچه جهاني شدن : فلش مربوط به زنجيره تامين(يا به نوعي همون توليد) تلويزونش رو حتما ببينيد.

ويکيپدياي عزيز

بانک جهاني - گلوباليزيشن

يه سايت جامع و جالب راجع به جهاني سازي يا جهاني شدن

گلوبال انويژن